Kayıt Ol ! | Üye Girişi !
Konular Başlıklar

» Basit Makinaler: Bölüm II; Palanga, çıkrık, dişli, kasnak ve vidalar



Bağlı bulunduğu konular/üniteler >> Mekanik | 11. Sınıf Fizik Konuları | Basit Makineler | Moment - Tork- Dengesi | LYS Lisans Yerleşme Sınavı | YGS Yükseköğretime Geçiş Sınavı |
Güncelleme / Ekleme :06/02/2016

PALANGALAR

Bir sistem düzeneğine hareketli ve sabit makara yerleştiriyoruz adına da palanga diyoruz. Yani hareketli ve sabit makaralardan oluşan sistemlerdir. Bolca vinçler üzerinde görürüz. İşlemleri oldukça basittir aslında. Bunu formül gibi değilde; eğer bir sistem dengede ise aşağı yönlü kuvvetler ile yukarı yönlü kuvvetler birbirine eşittir prensibini uygularsak daha rahat anlayabiliriz.

palangalar

Şekil i          Şekil ii

 




Şekil (i) de G yükü dört ip tarafından dengelendiğinden

G = 4F  olur.

h: yükün yükselmesi

hkuvvet = hyük.4 olur. (ipin çekme/yükün yükselme miktari)

Şekil (ii) de G yükü beş ip tarafından dengelendiği için;

G = 5F dir.

h: yükselme miktari

hkuvvet = hyük.5 olur.(ipin çekme/yükün yükselme miktari)

• Makaralar ağırlıklı ise sadece hareketli makaranın ağırlıkları yüke eklenir

Görüldüğü gibi olay sadece yukarı yönlü kuvvetler ile aşağı yönlü kuvvetleri eşitlemek.

palanga resmi

ÇIKRIK

 çıkrık

Şekil i     Şekil ii

 

Şekil (i) kuyudan su çekmekte kullanılan çıkrığı, şekil (ii) ise bu çıkrığın yandan (profil) görünüşünü göstermektedir.

R = Kuvvet kolu (Çıkrık kolu)
r = Yük kolu (silindir yarıçapı)

Sistem dengede ise, O noktasına göre, yük ve kuvvetin momentleri eşit olmalıdır.

G.r = F.R

• R > r olduğundan, kuvvetten kazanç sağlanır. Yoldan kayıp olur.

• Yükün aldığı yol h;
h = Silindirin çevresi .n
n = Silindirin devir sayısı

 

EĞİK DÜZLEM

 eğik düzlem işlemleri

Şekildeki sürtünmesiz eğik düzlemde;


G: Cismin ağırlığı
F: Cismi eğik düzlemde hareket ettirmek için uygulanan kuvvet
l : Kuvvetin yolu
h: Yükün yolu.
Cisim dengede ise;

F = G.sinα = G. h/l

 F.l = G. h

l > h olduğu için kuvvetten kazanç vardır. Yoldan kayıp vardır.
• Yük l kadar ilerlerken h kadar da yükselir.

eğik düzlem fotoğrafı

 

DİŞLİ ÇARKLAR

Hayataımızın her yerinde gördüğümüz çocukken merak edip baktığımız oyuncak arabalarda bolca kullanılan bu dişliler; dönme hızını ve dönme yönünü değiştiren araçlardır.

dişli çarklar

FARKLI EKSENLİ DİŞLİ ÇARKLAR

Şekildeki dişli çarklarda;

r1 ve r2: Çarkların yarıçapları
f1 ve f2 : Çarkların devir sayıları
d1 ve d2: Çarkların diş sayısı
ϑ1 ve ϑ2: Çarkların dönme hızı

Bu tür çarklarda

ϑ1 = ϑ2
f1 .r1 = f2.r2
f1.d1= f2.d2 dir.

∗ Birbirine değen çarklar zıt yönde dönerler.
∗ Yarıçapla, devir sayısı ters orantılıdır.
∗ Diş sayısıyla devir sayısı ters orantılıdır.
∗ Bir dişli üzerindeki diş sayısı yarıçapıyla doğru orantılıdır.

 

ORTAK EKSENLİ DİŞLİ ÇARKLAR

ortak eksenli dişli çarklar
Merkezleri çakışacak biçimde perçinli dişlilerdir.

Diş sayıları, yarıçapları farklı olmasına rağmen, dönme yönleri ve devir sayıları eşittir.

Hızları farklıdır. Yarıçapı büyük olan dişlinin hızı da büyüktür. Yarıçapla doğru orantılıdır.

f1 = f2

ϑ1/ ϑ2 = r1 / r2

 

KASNAK

kasnaklar

Yukarıdaki şekil (A) ve (B) kasnaklarını göstermektedir.


r1 ve r2 : Kasnakların yarıçapları
f1 ve f2 : kasnakların devir sayılarıdır.


f1r1 = f2r2 dir.


∗ Kasnaklar aynı yönde dönerler.
∗ Yarıçapla devir sayısı ters orantılıdır.

zıt yönlü kasnak

Kasnak yukardaki gibi olursa sadece yönler zıt olur. Yani kasnaklar zıt yönlü dönerler.

 

kasnak resmi

 

VİDA

vida

F: Uygulanan kuvvet
r: kuvvet kolu
a: Vida adımı
R: Direnç kuvveti


Enerjinin korunumundan


F. 2π r = R. a dır.

Vidanin daire olan baş çevresini uygulanan kuvvet ile çarpımı ile tahtanın vidaya uyguladığı direç kuvveti ile vidanın adımının çarpına eşittir.


Kol (n) kez döndürüldüğünde vidanın tahtada ilerleme miktarı

h = n. a ile bulunur.

Son bir not edeyim; vidanın ilerleme miktarı h; F, R ve r ye bağlı değildir. ÖSYM'nin bu tür sorularına dikkat etmekte fayda var.

BÖLÜM I (Basit makine,nedir, ne işe yarar,kaldıraç ve türleri, makaralar (sabit ve hareketli))

Basit Makineler çözümlü sorular

ÖSS Basit Makinalar Çıkmış Sorular

GÖKTUĞ SERKAN BOZOKLU


Göktuğ S. Bozoklu / M.A (Fizik Öğretmeni)

Fotoğraflar (Sayfa 1)

Sayfalar o>>



Etiketler (palanga, çıkrık, dişli, kasnak, ve, vidalar, )
Tarafımızca yazılan yazıların hakları saklıdır.

Benzer Başlıklar...

» Kuvvet, keşişen kuvvetlerin dengesi
» Skaler ve Vektörel Büyüklükler
» Deney , bağımlı , bağımsız ve sabit değişkenler
» Düzgün Doğrusal Hareket ve İvme
» Basit Makineler; Nedir Ne işe yarar?, Kaldıraçlar,makaralar
» Dengedeki bazı cisimler için şartlar, şemalar ve lami uygulanışı
» Sıvılar basıncı II; u borusu, pistonlar, bileşik kaplar
» Vektör nedir?
» Isı ve Isının yayılması

Çözümlü Sorular...

» İş Güç Enerji Çözümlü Bölüm 2
» ÖSS Elektrik Akımı ve Lambalar I Çıkmış Soruları
» ÖSS Sıvıların Kaldırma Kuvveti Çıkmış Sorular
» ÖSS Basit Makinalar Çıkmış Sorular
» Kuvvetler ve Kesişen Kuvvetlerin Bileşkesi
» ÖSS Madde ve Özellikleri Çıkmış Sorular I
» Isı ve Sıcaklık
» Madde ve Özellikleri
» ÖSS Isı ve Sıcaklık Çıkmış Sorular II
» Işığın Kırılması ve Prizmalar

Henüz yorum eklenmemiş..3102

(Adını boş bırakanlar "Deniz Kumlu" olarak gösterilir)

    Türkçemizi katletmeden harf ve imlâ yapımıza uyacağınızı düşünüyoruz.
    24.06.2017, 23:39




    Her hakkı saklıdır.
    Görüntüleme 5636





    Künye & İletişim | Gizlilik | Telif | HTBilgi ©
    Copyright © 2005-2017, Bazı hakları saklıdır. Tarafımızca yazılan yazıların hakları saklıdır.
    son bakış 23012017,gökalp

    HTBilgi Eğitim Teknolojileri ve Internet Mağazacılığı
    Dr.B.Ö cad. 1-B/9 Keçiören, Ankara