Kayıt Ol ! | Üye Girişi !
Konular Başlıklar

» Basit Makineler; Nedir Ne işe yarar?, Kaldıraçlar,makaralar



Bağlı bulunduğu konular/üniteler >> Mekanik | 11. Sınıf Fizik Konuları | Basit Makineler | Moment - Tork- Dengesi | LYS Lisans Yerleşme Sınavı | YGS Yükseköğretime Geçiş Sınavı |
Güncelleme / Ekleme :06/02/2016

BÖLÜM I (Basit makine,nedir, ne işe yarar,kaldıraç ve türleri, makaralar (sabit ve hareketli))

BÖLÜM II (palanga,eğik düzlem,çıkrık,dişli çarklar ve kasnaklar,vida)

                                                                                       

                                                                                    BÖLÜM I
Günlük yaşamımızda basit makineleri kullanmamızın temel nedeni, aynı işi daha küçük kuvvetle yapmak ve iş kolaylığı sağlamaktır. Özellikle ÖSYM'deki amcalarımızın yorum sorusu bazında çıkan soruları genel olarak bunla alâkalıdır.

Günlük hayatta iş yaparken kolaylık sağlayan araçlara basit makine denir.

• Basit makinelerde P yük, F dengeleyen kuvvet olmak üzere, P/F oranına makinenin kuvvet kazancı denir.
• Basit makinelerde yük ve kuvvet arasındaki ilişki denge,moment (tork) ve iş prensiplerine göre buluruz.
• Basit makinelerde iş veya enerji kazancı sağlanamaz. Kuvvetten,yoldan kazanç sağlanabilir. Kuvvetten kazanç sağlanıyorsa yoldan aynı oranda kayıp olur.

kuvvet kazanci



ile ifade edilir.

palanga sistemi


• İdeal basit makinelerde işten kayıp olmaz. Bu nedenle %100 verim sağlanır.

Günlük hayatta kullanılan makinelerde enerjinin bir kısmı sürtünmeden dolayı ısıya dönüşür. Verim %100 den küçüktür. Ancak burada anlatığım basit makineler ideal kabul edeceğiz.


• Basit makinelerde moment dengesi kurulduğunda Kuvvet.Kuvvet kolu = Yük. Yük kolu ifadesi kullanılır.
• Basit makinelerde kuvvetin yaptığı iş ile yükün yaptığı iş eşitlenir.

Kuvvet.Kuvvet yolu = Yük.Yük yolu ifadesi kullanırız.

 

İdeal bir basit makinede kuvvetten hangi oranda kazanç sağlanıyorsa, yoldan aynı oranda kayba uğranır. Mesala hareketli makara yaparak inşaatın 5. metresine tuğla çıkartacaz. 10m ipi çekmez isek 5. metreyi göremeyiz. En çok uğraştığımız basit makinaler şöyle;

 

basit makina

 

KALDIRAÇLAR

Bir nokta (destek) etrafında dönebilen çubuklardan oluşur. Desteğin yerine göre üç gruba ayıralım.

I.Çeşit Kaldıraç: Desteğin kuvvetle yük arasında olduğu kaldıraçlardır.

kaldraç i

Şekildeki düzenekte

d1: yük kolu

d2: kuvvet koludur. Bu durumda sistem dengede ise, o noktasına göre moment (tork) alırsak G. d1 = F. d2 dir.

Makas, Levye gibi araçlar bu tip kaldıraca örnektir. Bu kaldıraçlar kuvvetten kazanç sağlarlar.

 

II.Çeşit Kaldıraç: Bu tür kaldıraçlarda destek uçtadır.

kaldraç ii

 Şekildeki kaldıraçta


d1: yük kolu d1 + d2: kuvvet koludur.


Sistem dengede ise, O noktasına göre moment alınırsa;


G. d1 = F. (d1 + d2) olur.


• Fındık kıracağı, el arabası bu tür kaldıraca örnektir.


• d1 + d2 > d1 olduğundan bu kaldıraçlar kuvvetten kazanç
sağlarlar.

 


III.Çeşit Kaldıraç: Bu kaldıraçta destek ve yük uçlarda kuvvet ara bölgeye uygulanır.

kaldraç iii


Şekildeki kaldıraçta O noktası destek noktası d1: Yük kolu d2: Kuvvet koludur.

Sistem dengede ise G.d1 = F.d2 olur.


Bu tür kaldıraca örnek olarak maşa, kaşık verilebilir.
• d1 > d2 olduğundan bu kaldıraçlarda kuvvetten kazanç yoktur.
İş kolaylığı sağlarlar.

 

MAKARALAR

 1.Sabit Makaralar:

sabit makara

Sabit makaralar şekildeki gibi sadece O noktası etrafında dönebilir. Makara öteleme hareketi yapamaz.

G. r = F. r   ,"r" ler haliyle sadeleşirse;

G = F olur.

Bundan şunu anlıyoruz ki bu makara sisteminde kuvveten kazanç yok. Yodan da bir şeyler gitmiyor. Sadece bunun bize faydası kuvvetin yönünü değiştirmesidir. Kuvvet ne kadar yol alıyorsa yükte o kadar yol alacaktır. Yani;

Kuvvetin aldığı yol = Yükün aldığı yol 

 

2.Hareketli Makaralar:

hareketli makara ağırlıksız

 

Bu tür makaralar hem dönme hem de öteleme hareketini beraberce yaparlar.


• Makara ağırlıksız ise (yani makaranini ağırlını görmezden gelecek isek) L noktasına göre moment dengesi yazılıra:

F.2r = G.r ⇒ F = G/2

olur

 

 

hareketli makara ağırlıklı


Şekilde görüldüğü gibi makaranın ağırlığı ihmal edilmiyor ve P kadar diyelim;

        G + P
 F =   ---—−
           2


bulunur

Hareketli makaralarda
• Kuvvetten kazanç iki, yoldan kayıp iki olur.
• Hareketli makaralarda ipler paralel olmalıdır.

 

Basit Makinaler: Bölüm II; Palanga,çıkrık,dişli,kasnak ve vidalar

Basit Makineler çözümlü sorular

ÖSS Basit Makinalar Çıkmış Sorular

Göktuğ Serkan Bozoklu


Göktuğ S. Bozoklu / M.A (Fizik Öğretmeni)

Fotoğraflar (Sayfa 1)

Sayfalar o>>



Etiketler (kaldıraç, vida, çıkrık, kasnak, sabit, hareketli, makara, palanga, basit, makine, makina, )
Tarafımızca yazılan yazıların hakları saklıdır.

Benzer Başlıklar...

» Kuvvet, keşişen kuvvetlerin dengesi
» Deney , bağımlı , bağımsız ve sabit değişkenler
» Hareket Nedir?
» Sene sonu fizik zümre tutanağı
» Şube Öğretmenler Kurulu Kararı Örneği ŞÖK
» En zayıf ders neden fizik
» İş Güç Enerji Yazılı Soruları
» Basit Makinaler: Bölüm II; Palanga, çıkrık, dişli, kasnak ve vidalar
» Vektör nedir?

Çözümlü Sorular...

» İş Güç Enerji Çözümlü Bölüm 1
» ÖSS Basit Makinalar Çıkmış Sorular
» Basit Harmonik Hareket
» Kuvvet Kesişen Kuvvetlerin Bileşkesi II
» Basit Makineler
» Kuvvetler ve Kesişen Kuvvetlerin Bileşkesi
» İş Güç Enerji Çözümlü Bölüm 2
» Kuvvet Kesişen Kuvvetlerin Bileşkesi I
» Hareket ve Nehir Problemleri
» ÖSS Mıknatıs Magnetizma Çıkmış Sorular

Yorumlar (1)3092

(Adını boş bırakanlar "Deniz Kumlu" olarak gösterilir)
  1. ÇAĞDAŞ 05.05.2016, 14:19 ?

    Eyv güzel anlatım


Türkçemizi katletmeden harf ve imlâ yapımıza uyacağınızı düşünüyoruz.
24.06.2017, 23:34




Her hakkı saklıdır.
Görüntüleme 5774





Künye & İletişim | Gizlilik | Telif | HTBilgi ©
Copyright © 2005-2017, Bazı hakları saklıdır. Tarafımızca yazılan yazıların hakları saklıdır.
son bakış 23012017,gökalp

HTBilgi Eğitim Teknolojileri ve Internet Mağazacılığı
Dr.B.Ö cad. 1-B/9 Keçiören, Ankara